• Do poczytania

„Green Transformation Policy in Poland” – nowa seria monografii poświęcona zielonej transformacji

Ukazał się cykl sześciu monografii „Green Transformation Policy in Poland” („Polityka zielonej transformacji w Polsce”), przygotowany pod redakcją naukową prof. UAM dr hab. Dominiki Narożnej i wydany przez Wydawnictwo FNCE.

Seria stanowi kontynuację prac badawczych prowadzonych w ramach Policy Lab Wielkopolski Wschodniej. Publikacje rozwijają zagadnienia istotne z punktu widzenia sprawiedliwej transformacji regionów węglowych i pogórniczych, łącząc perspektywę energetyczną, społeczną, gospodarczą, instytucjonalną i przestrzenną.

Poszczególne monografie dotyczą modelowania systemów energetycznych, możliwości adaptacji rozwiązań stosowanych w innych krajach, doświadczeń europejskich regionów węglowych, zmian zachodzących na rynku pracy Wielkopolski Wschodniej, metodologii Policy Lab oraz dystryktów innowacji jako jednego z możliwych kierunków rozwoju regionów pogórniczych.

Autorzy analizują nie tylko dostępne rozwiązania, ale również warunki ich zastosowania, bariery oraz znaczenie lokalnych uwarunkowań. Ważnym punktem odniesienia są doświadczenia europejskich regionów przechodzących podobne procesy transformacyjne, zestawione z wyzwaniami i potrzebami Wielkopolski Wschodniej. Takie podejście pozwala spojrzeć na transformację szerzej, nie tylko przez pryzmat zmian technologicznych, ale także rynku pracy, potencjału instytucjonalnego, innowacji czy społecznej akceptacji zachodzących zmian.

Cykl obejmuje sześć publikacji autorstwa Janusza Zyśka, Macieja Raczyńskiego, Artura Wyrwy, Magdaleny Szmytkowskiej, Michała Rejewskiego, Macieja Sytka, Dawida Zielińskiego, Bartosza Labuhna i Justyny Adamskiej.

Publikacje poszerzają zaplecze naukowe wykorzystywane w pracach Policy Lab oraz w przygotowywaniu rekomendacji dla instytucji i samorządów zaangażowanych w proces sprawiedliwej transformacji. Sam Policy Lab łączy wyniki badań z różnych obszarów i przekłada je na propozycje rozwiązań odpowiadających potrzebom regionu.

Serię tworzy sześć monografii:

dr inż. Janusz Zyśk, Maciej Raczyński (doktorant w Szkole Doktorskiej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie), prof. dr hab. inż. Artur Wyrwa
Energy System Modelling as a Tool for Assessing Green Transition Policies in Poland

Publikacja poświęcona jest wykorzystaniu modelowania systemów energetycznych do oceny kierunków i skutków zielonej transformacji w Polsce. Autorzy pokazują, w jaki sposób narzędzia analityczne mogą wspierać ocenę scenariuszy transformacji oraz dostarczać danych potrzebnych przy projektowaniu polityki energetycznej.

dr inż. Janusz Zyśk
Opportunities for Adapting and Implementing Energy Solutions in Poland Based on International Experience: Conditions, Barriers and Directions of Green Transition Policy

Monografia koncentruje się na możliwościach wykorzystania w Polsce rozwiązań energetycznych stosowanych w innych państwach. Analizie poddano zarówno potencjał ich adaptacji, jak i bariery oraz uwarunkowania, które należy uwzględnić przy przenoszeniu zagranicznych doświadczeń na polski grunt. Cykl jako całość odnosi rozwiązania międzynarodowe do potrzeb i warunków polskich regionów przechodzących transformację.

dr Magdalena Szmytkowska
Experiences of European (Post-)Coal Regions in Energy Transition Processes and Their Implications for Poland: A Comparative Study of the Midlands (Ireland), Stara Zagora (Bulgaria) and Lusatia (Germany)

Autorka przedstawia doświadczenia trzech europejskich regionów związanych z przemysłem węglowym – Midlands w Irlandii, Starej Zagory w Bułgarii oraz Łużyc w Niemczech. Porównanie różnych modeli transformacji pozwala spojrzeć na ich mocne i słabe strony oraz zastanowić się, które elementy tych doświadczeń mogą stanowić punkt odniesienia dla polskich regionów. W pracach Policy Lab doświadczenia zagranicznych regionów analizowane są właśnie pod kątem możliwości ich wykorzystania w warunkach Wielkopolski Wschodniej.

Michał Rejewski, Maciej Sytek
The Labour Market in Eastern Wielkopolska during the Just and Energy Transition – Challenges, Adaptation Instruments and the Potential of Green Jobs

Publikacja dotyczy zmian zachodzących na rynku pracy Wielkopolski Wschodniej w związku z odchodzeniem regionu od gospodarki opartej na węglu brunatnym. Autorzy analizują wyzwania stojące przed lokalnym rynkiem pracy, dostępne instrumenty adaptacyjne oraz potencjał rozwoju zielonych miejsc pracy. Problematyka zatrudnienia jest przy tym traktowana jako jeden z kluczowych elementów sprawiedliwej transformacji, obok zmian technologicznych, demograficznych i gospodarczych.

dr Dawid Zieliński, Bartosz Labuhn
Policy Lab as a Tool for Public Policy Design in the Energy Transition of Coal Regions: Towards a Unified ETPL Model

Autorzy analizują Policy Lab jako narzędzie wspierające projektowanie polityk publicznych w regionach przechodzących transformację energetyczną. Na podstawie przeglądu literatury, porównania funkcjonujących laboratoriów polityk publicznych oraz doświadczeń Wielkopolski Wschodniej proponują model łączący diagnozę problemu, analizę, przygotowanie rekomendacji i ich wdrażanie. Publikacja pokazuje również znaczenie współpracy administracji, nauki, przedsiębiorstw i społeczności lokalnych w całym procesie.

dr Justyna Adamska
Innovation Districts in the Transformation of Post-Coal Regions: From Climate Neutrality to a New Development Trajectory

Monografia rozwija koncepcję dystryktów innowacji jako jednego z możliwych kierunków rozwoju regionów pogórniczych. Autorka analizuje, w jaki sposób tereny i infrastruktura związane wcześniej z przemysłem wydobywczym mogą zostać powiązane z nowymi funkcjami gospodarczymi, działalnością badawczą, kompetencjami mieszkańców i współpracą instytucjonalną. Zaproponowany model obejmuje m.in. ponowne wykorzystanie przestrzeni, koordynację instytucjonalną, odnowę gospodarczą, dostęp społeczny oraz uczenie się.